4. Deney Çalışması

        Tasarlanan kesintisiz güç kaynağının yükteki ve elektrik kesilmesi durumunda vereceği tepkiyi bulmak için iki deney yapılmıştır. Bu deney sonucunda regülasyon yüzdesi ve kesinti olduğunda ki davranışı bulunmaktadır.

4.1. Regülasyon Yüzdesi

        Sistemin gerilim regülasyonu hesabının yapılabilmesi amacıyla şekil 4.1'de bağlantı şeması görülen devre kurulmuş ve tablo 4.1' deki değerler elde edilmiştir.

Şekil 4.1. Regülasyon deneyi bağlantı şeması

Yüksüz Çıkış Ger. V1 (Volt)	Yüklü Çıkış Ger. V2 (Volt)	Yük Akımı A (Amper)	Regülasyon Yüzdesi 100(V1-V2)/V2 (%)
280	218	0,6	28

Tablo 4.1. Regülasyon deneyinde alınan sonuçlar

        Sistemin çalıştırılarak çıkışta gözlenen gerilim (V1) değeri kaydedilmiştir. Daha sonra yüklenerek yine çıkış gerilimi (V2) gözlenmiştir. Tablo 4.1' de de görüldüğü gibi yüksüz durumda çıkış gerilimi 280V olduğu halde, yük altında 218V olmaktadır. Bu da sistemin yaklaşık %28'lik bir regülasyon yüzdesine sahip olduğu anlamını taşır. Bulunan bu regülasyon yüzdesinin değeri oldukça yüksek ve istenmeyen bir durumdur. Bunun sebebi ise darbe genişlik modülasyonunu (PWM) kullanılmamasıdır.

4.2. Sistemin Şebeke Kesintisine Cevabı

        Kesintisiz güç kaynağını; bilgisayar sistemleri, alarm sistemleri, haberleşme sistemleri v.b. gibi kritik yüklerde gerilim kesinti ve değişmelerinde sistemin çalışması gözlenmiştir.

        Şekil 4.2' deki deney düzeneği kurulmuştur. Bu deneyde kritik yük olarak Pentium 200 MMX Vestel Asteo marka bilgisayar kullanılmış ve öncelikle sistem, normal olarak çalıştırılmıştır. Daha sonra girişteki S1 anahtarı kapatılarak sistemin çalışması gözlenmiştir. Sistemimiz 4,5 dk. süreyle problemsiz olarak çalışmıştır. Bu süre aküye bağımlı olduğu ve tasarladığımız sistemde kullanılan akünün düşük değerli olmasının bir sonucudur.

        4,5 dk. 'lık gözlem boyunca monitörde az da olsa titreşmeler meydana geldiği görülmüştür. Bu titreşmeler tasarımı gerçekleştirilen sistemde tam bir sinüs elde edilememesindendir.

Şekil 4.2. Kritik yüklerde sistemin çalışmasının gözlenmesi amacıyla kurulan deney bağlantısı

5. Sonuç

        Frekans kararlılığı, gerilim regülasyonu ve kalitesi bakımından zaman zaman arzulanan seviyenin altında kalan ve bazı dönemlerde de oldukça dikkat çeken arıza ve kesintileriyle ülkemiz elektrik şebekesi koşulları gözönünde tutularak yükü kesintilerde besleyen, düşük maliyetli ve 200VA'lik bir kesintisiz güç kaynağının tasarım ve yapımı ana hedef seçilmiştir.

        Tasarımı gerçekleştirilen sistem çok basit pratik devrelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur. Bundan dolayı arzu edilen hedeflere tam anlamıyla ulaşılamamıştır.

        Sistemin karmaşık sürme devreleri gerektirmemesi, anahtarlama süresinin çok kısa ve buna bağlı olarak, üzerindeki güç kaybının çok az olması nedeniyle, sistemde güç MOSFET'i (IRFP 250) anahtarlama elamanı olarak kullanılmıştır.

Hazırlayan Oğuzhan Yetişen